Elektrikli araçta üç şarj temposu
Ev prizi, duvar ünitesi ve doğru akım hızlı şarj aynı işi farklı sürede yapar. Süre, prizin gücüne ve bataryanın kabul ettiği hıza bağlıdır. Farkı abartısız anlatıyoruz.
Elektrikli aracın deposu bir litre hesabı değildir. Depo, bataryadır. Doldurma temposu, kablonun ucundaki gücün ve bataryanın o an kabul ettiği gücün küçüğüyle sınırlıdır. Üç tempo sık konuşulur. Ev prizi yavaştır. Duvar ünitesi, tesisat izin veriyorsa daha kararlı ve daha yüksek bir güç sunar. Hızlı şarj ise doğru akımla, yolculuk arasındaki boşluğu kısaltmayı hedefler. Üçü de her zaman her yerde aynı dakikayı vermez.
Ev prizi neden yavaştır
Sıradan bir priz, evin diğer yükleriyle aynı hattı paylaşır. Güç, genellikle birkaç kilovat mertebesindedir. Bu tempo, gece boyu bırakılan bir aracı günlük kısa yol için toparlayabilir. Uzun yoldan boşalmış büyük bir bataryayı sabaha yetiştirmek ise her evde mümkün olmayabilir. Süre, bataryanın kilovat-saatine bölünmüş kabul gücüdür. Güç düşükse saat uzar.
Priz ve kablo ısınır. Uzatma kablosuyla geçiştirmek, ısıyı gizler, azaltmaz. Tesisat eskiyse iş, bir elektrikçiye danışmadan büyütülmemelidir. Bu yazı tesisat projesi değildir.
Duvar ünitesi neyi değiştirir
Duvar ünitesi, araca ayrılmış bir hat ve daha yüksek sürekli güç demektir. Tesisat ve şebeke bağlantısı izin veriyorsa prizden belirgin biçimde hızlıdır. İzin vermiyorsa ünitenin üzerindeki sayı, evin sigortasının kaldırabileceğinden büyük kalır. Tabela, duvarın arkasındaki bakırın yerine geçmez.
Bu tempo, çoğu ev kullanımı için hızlı şarja gerek bırakmayabilir. Araç gece evdeyse saatler önemlidir, dakikalar değil. Dakika peşinde koşmak, her gün yüksek güçlü bir istasyon aramayı gerektirir. O arayış, kullanım biçimine göre gereksiz bir masraf olabilir.
Hızlı şarj neden hep hızlı kalmaz
Hızlı istasyon, doğru akımı doğrudan bataryaya verir. Güç, onlarca kilovattan, bazı istasyonlarda yüzlerce kilovata çıkabilir. Aracın elektroniği bu gücün tamamını kabul etmeyebilir. Batarya soğuksa, çok doluysa veya ısınmışsa araç gücü kısar. Yüzde seksenden sonra tempo genellikle yavaşlar. Yüzde onu yüzde seksen yapmak ile yüzde sekseni yüzde yüze tamamlamak aynı dakika değildir.
Sık ve çok yüksek güç, bataryayı bir miktar daha yorar. Lityum iyon hücrenin ömrünü neyin kısalttığını şurada anlatmıştık: https://biliminizi.com/lityum-iyon-pil-nasil-calisir-omru. Günlük iş için ev temposu, yol için hızlı şarj, hücrenin ısısını daha az zorlayan bir bölüşüm olabilir. Bölüşüm, her sürücü için aynı değildir.
Enerji ile güç karışmasın
Kilovat, o andaki güçtür. Kilovat-saat, depodaki enerjidir. Elli kilovatlık bir istasyon, altmış kilovat-saatlik bir bataryayı bir saatte doldurmaz. Kayıp, kısıt ve bataryanın doluluk eğrisi araya girer. Birimi karıştırmak, hem süreyi hem faturayı yanlış okutur. Watt ile watt-saati ayırmak, bu haberlerin de ön koşuludur.
Şebekenin o saatte ne kadar dolu olduğu da istasyonu etkiler. Aynı tabela, akşam yığını ile öğle boşluğu arasında aynı gücü veremeyebilir. Depolamanın ve talebi kaydırmanın şebeke tarafındaki yerini ayrıca yazmıştık: https://biliminizi.com/sebeke-depolamanin-uc-yolu.
Seçerken abartısız soru
Günde kaç kilometre, gece nerede duruyor, tesisat kaç kilovat kaldırıyor, batarya kaç kilovat-saat? Bu dört sayı yoksa en hızlı istasyon en doğru seçim değildir. Doğru tempo, işin süresine yeten tempodur.
Bu metin araç veya tarife tavsiyesi değildir. Fiyat, teşvik ve kışın menzil değişir. Menzilin kışın düşmesi bir arıza olmak zorunda değildir. Isıtma ve soğuk batarya, depodan pay alır.
Sık sorulan sorular
Ev prizi her bataryayı sabaha doldurur mu? Küçük günlük açık için çoğu zaman evet. Büyük ve boş bir bataryada saat yetmeyebilir. Hesap, enerji bölü kabul gücüdür.
Hızlı şarj her yüzde aynı hızda mıdır? Hayır. Batarya dolmaya yaklaşınca, soğukken veya sıcakken araç gücü kısar. Son dilim daha yavaştır.
Tabela gücü süreyi tek başına verir mi? Hayır. Aracın kabul ettiği güç, doluluk ve kayıp da süreyi belirler. Kilovat ile kilovat-saati ayırın.