Telefonunuz suya düştüğünde, bilgisayarınızın diski bozulduğunda ya da bir fidye yazılımı dosyalarınızı şifrelediğinde elinizdeki tek kopya buysa, çoğu şeyi geri getirmek mümkün olmayabilir. Yedekleme sıkıcı bir iş gibi görünür, ama basit bir kural bu işi kolaylaştırır: 3-2-1 yedekleme kuralı.

3-2-1 kuralı ne diyor?

3 kopya: Aslı dosya artı en az iki yedek kopya.
2 farklı ortam: Yedekleri aynı tür cihazda değil, örneğin biri harici diskte, biri bulutta saklayın; çünkü aynı tür cihazlar aynı tür arızalara uğrayabilir.
1 kopya dışarıda: En az bir kopya evinizden ya da işyerinizden uzakta olsun; yangın, su baskını ya da hırsızlık tüm kopyaları birlikte yok edemesin.

Eşitleme yedek değildir

Birçok kişi bulut klasörünü yedek sanar. Eşitleme (senkronizasyon) bir dosyayı cihazlar arasında aynı tutar; yani bir dosyayı yanlışlıkla silerseniz ya da bozarsanız silinmiş ya da bozulmuş hali de her yere yayılır. Gerçek bir yedek ise geçmiş sürümleri saklar ve silinen dosyayı belirli bir süre geri getirebilir. Kullandığınız hizmetin sürüm geçmişi ve silinen dosya saklama süresini kontrol edin.

RAID de yedek değildir

Birden fazla diskle çalışan bazı depolama düzenlemeleri, bir disk bozulduğunda verinin korunmasını sağlar. Bu, arızaya karşı dayanıklılıktır; yanlış silme, yazılım hatası, fidye yazılımı ya da cihazın çalınması gibi durumları çözmez. Bu nedenle yedekleme ayrı bir katman olarak düşünülmelidir.

Fidye yazılımına karşı bağlantıyı kesen kopya

Fidye yazılımı bilgisayara bağlı tüm diskleri şifreleyebilir. Bu yüzden yedeklerden en az biri, yedekleme bitince bilgisayardan ayrılan (çevrimdışı) ya da değiştirilemez olarak ayarlanan bir kopya olmalıdır. Bulut yedeklemelerinde de sürüm geçmişi ve silme koruması bu yüzden önemlidir.

Şifreleme ve erişim

Yedeklerinizde kişisel fotoğraflar ve belgeler bulunabilir; bu yüzden şifreli yedekleme seçeneğini kullanmak iyi bir fikirdir. Şifrelemeyi açtığınızda parolanızı kaybederseniz yedek de açılamaz hale gelir; bu nedenle parolayı güvenli bir yerde saklamalısınız. Bu konuda bir parola yöneticisi işinize yarayabilir. Bulut hesabınızı da çok önemli sayarak çift adımlı doğrulama ile koruyun; yedeklerinizin kilidi o hesaptır.

Otomatikleştirin

Elle yapılan yedekleme zamanla unutulur. Bilgisayarınızdaki yerleşik yedekleme araçlarını, telefondaki otomatik bulut yedeklemesini ya da zamanlanmış görevleri kullanın. Haftalık ya da günlük bir düzen belirleyin; önemli fotoğraf ve belgeler için sürekli yedekleme daha uygundur.

Geri yüklemeyi test edin

Yedeklerin en sık görülen sorunu, ihtiyaç anında açılamamasıdır. Yılda en az birkaç kez rastgele bir dosyayı yedekten geri yükleyip açıltığını doğrulayın. Harici disklerin de ömrü sınırlıdır; yıllarca çekmecede duran bir disk her zaman sorunsuz açılmayabilir, bu yüzden eski yedekleri zaman zaman yenisine taşımak gerekir.

Sık sorulan sorular

Yedekleri ne sıklıkla almalıyım? Kaybetmeyi göze alabileceğiniz süreyi düşünün. Bir günlük veri kaybını kaldırabiliyorsanız günlük, kaldıramıyorsanız daha sık yedek alın.

Bulut yedekleme tek başına yeterli mi? Tek bulut hizmeti, 3-2-1 kuralının bir parçası olabilir ama tek yedek olmamalı. Hesap erişimi kaybedilirse tüm veriye ulaşım da kaybolur.

Çok büyük dosyalar için ne yapmalı? Önceliği kritik dosyalara verin: fotoğraflar, belgeler, iş dosyaları. Kolayca yeniden indirilebilecek program ve oyun dosyalarını yedeklemek zorunda değilsiniz.

Adımlar

Neyi koruyacağınızı belirleyin: Fotoğraf, belge ve iletişim verileri gibi kaybetmek istemediklerinizi listeleyin.
Üç kopya oluşturun: Aslı dosyaya ek olarak en az iki ayrı yedek kopya bulundurun.
İki farklı ortam kullanın: Yedekleri aynı tür cihazda değil, örneğin harici disk ve bulut gibi farklı ortamlarda saklayın.
Bir kopyayı dışarıda tutun: Bir kopyayı evin ya da işyerinin dışında, örneğin bulutta veya başka bir adreste saklayın.
Geri yüklemeyi test edin: Düzenli aralıklarla yedekten bir dosyayı geri yükleyerek yedeğin gerçekten çalıştığını doğrulayın.